Nguy Cơ Sốt Rét Từ Bệnh Nhân Ngoại Lai Tại Việt Nam
admin
14 Th8, 2026 · schedule 8 phút đọc
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
Trong bối cảnh dịch bệnh đang tiếp tục diễn biến phức tạp, một ca bệnh sốt rét ác tính đã xảy ra tại TPHCM, liên quan đến một nam bệnh nhân 30 tuổi vừa trở về từ Nigeria. Trường hợp này đã đặt ra một hồi chuông cảnh báo về tình trạng nguy cơ nhiễm sốt rét ngoại lai tại khu vực phía Nam.
Bệnh nhân trở về Việt Nam vào tháng 7/2026, và chỉ khoảng 3 ngày trước khi lên máy bay, anh đã xuất hiện triệu chứng sốt, lạnh run và mồ hôi. Tuy nhiên, anh không có khám chữa nào tại châu Phi. Sau khi về nước, qua các xét nghiệm tại bệnh viện, tình trạng của anh được chẩn đoán là mắc sốt rét ác tính. Bộ trưởng Đào Hồng Lan Chính Thức Nhận Nhiệm Vụ Mới Trong…
Thuốc được vận chuyển bằng đường hàng không từ Hà Nội vào TPHCM trong đêm và đến tay bác sĩ sau khoảng 5 giờ kể từ khi bệnh nhân nhập viện. Ảnh: BVCC.
Đáng chú ý, khi bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM, thuốc điều trị Artesunate đã cạn kiệt ở khu vực phía Nam, khiến bệnh viện phải nhờ đến sự hỗ trợ từ Bệnh viện Bạch Mai tại Hà Nội. Thuốc đã được vận chuyển nhanh chóng để cứu sống bệnh nhân, nhưng trường hợp này đã làm nổi bật một vấn đề nghiêm trọng trong công tác phòng chống sốt rét hiện tại: với sự giảm số ca bệnh, việc duy trì nguồn thuốc có sẵn trở nên khó khăn hơn.
Theo báo cáo của Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng TPHCM, tính đến ngày 10/8/2026, khu vực phía Nam ghi nhận 17 trường hợp mắc sốt rét, hoàn toàn là ngoại lai, không ghi nhận ca sốt rét nội địa. Trong số này, TPHCM đã báo cáo 14 ca, bao gồm 7 ca sốt rét thông thường và 7 ca sốt rét ác tính. Có một trường hợp đã tử vong, điều này cho thấy nguy cơ mà bệnh sốt rét vẫn đang tiềm ẩn, đặc biệt từ những người trở về từ các quốc gia có dịch như châu Phi.
Thực tế này gợi nhớ đến cảnh báo của các chuyên gia y tế: sự giảm thiểu số ca bệnh không đồng nghĩa với việc giảm thiểu nguy cơ lây bệnh. Đặc biệt, sốt rét do Plasmodium falciparum có thể gây ra những triệu chứng nghiêm trọng và yêu cầu sự chẩn đoán và điều trị nhanh chóng để đảm bảo tính mạng.
Vì lý do đó, báo cáo giám sát cho biết khoảng 75% số ca sốt rét ở Việt Nam hiện nay là ca ngoại lai, và phần lớn trong số này đến từ châu Phi. Nhóm bệnh nhân này chủ yếu là nam giới trong độ tuổi lao động, phản ánh sự liên quan đến việc xuất khẩu lao động.
Nỗ lực truyền thông phòng, chống nhằm tiến tới loại trừ sốt rét ở Đồng Nai. Ảnh: Hạnh Dung.
Chỉ tính riêng tại TPHCM, 11 ca mắc sốt rét được ghi nhận do P. falciparum, cùng với sự gia tăng của các trường hợp ác tính đang khiến cho các cơ sở y tế và chính quyền gặp nhiều thách thức trong công tác phòng chống. Đến năm 2025, mục tiêu của Việt Nam là loại trừ sốt rét từ 52/63 tỉnh thành, nhưng với tình hình hiện tại, những nỗ lực này cần phải được củng cố hơn nữa.
Các chuyên gia lưu ý rằng những người trở về từ vùng có bệnh lưu hành cần được theo dõi kỹ lưỡng, và bất kỳ triệu chứng nào như sốt hay mệt mỏi đều cần được thông báo ngay cho các cơ sở y tế. Điều này giúp bác sĩ có thể nhanh chóng chẩn đoán và điều trị nếu cần thiết. Theo tài liệu phòng chống sốt rét từ 2026 – 2030, việc duy trì năng lực y tế để phát hiện và điều trị kịp thời là cực kỳ quan trọng nhằm ngăn chặn những hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra.
Vì lý do đó, các biện pháp bảo vệ cá nhân như ngủ màn, sử dụng màn tẩm hóa chất, và đi khám ngay khi có triệu chứng cũng cần được thực hiện nghiêm túc, đặc biệt đối với những người làm việc trong các khu vực còn lưu hành sốt rét.
Câu chuyện của bệnh nhân tại TPHCM đã cho thấy rằng, cần phải xử lý nghiêm túc tình hình sốt rét hiện nay. Việt Nam không thể lơ là trong công tác phòng chống bệnh này, khi mà giờ đây, nhiệm vụ không chỉ là loại trừ mà còn phải duy trì khả năng điều trị cũng như kiểm soát nguồn bệnh. Những biện pháp cần thiết đang được triển khai trong giai đoạn 2026 – 2030 nhằm đảm bảo thuốc luôn sẵn sàng và khả năng cứu chữa bệnh nhân khi cần thiết.
Chúng ta cũng không thể quên rằng, dù số ca bệnh đang giảm, điều này không có nghĩa là chúng ta có thể chủ quan. Việc phát hiện và xử lý sớm sẽ góp phần quan trọng vào việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Như đã nhấn mạnh, Việt Nam đang hướng tới mục tiêu loại trừ sốt rét vào năm 2030, nhưng để đạt được điều này, bên cạnh việc duy trì một hệ thống theo dõi chặt chẽ, sự phối hợp giữa các cơ quan vẫn là yếu tố cần thiết.
Để biết thêm chi tiết về việc xử lý ca sốt rét ác tính, bạn có thể tham khảo thêm tại Cấp Cứu Sản Phụ Vỡ Tử Cung: Một Ca Khó Khăn Đã Được Giải Quyết, hoặc để tìm hiểu về các biện pháp phòng chống COVID-19 tại Thanh Hóa, hãy xem bài viết Những Biện Pháp Chủ Động Của Thanh Hóa Đối Với Tình Hình COVID-19 Tăng Trưởng.
