Cách Bảo Vệ Trẻ Sơ Sinh Trước Nguy Cơ Lây Nhiễm Viêm Gan B Từ Mẹ
admin
01 Th8, 2026 · schedule 8 phút đọc
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
Viêm gan B là một trong những vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng, đặc biệt là trong thai kỳ. Tại Việt Nam, tỷ lệ phụ nữ mang thai nhiễm virus này dao động từ 10 đến 20%. Nếu không có can thiệp y tế thích hợp, trẻ sơ sinh có thể bị lây nhiễm virus viêm gan B từ mẹ, với xác suất lên đến 90% ở những bà mẹ có HBeAg dương tính.
Thực tế cho thấy, trong số những trẻ bị nhiễm HBV từ mẹ, khoảng 90% có khả năng phát triển thành viêm gan B mạn tính. Điều này làm tăng nguy cơ mắc xơ gan và ung thư gan khi trẻ trưởng thành. Để đối phó với tình trạng này, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đề ra mục tiêu loại bỏ viêm gan B khỏi danh sách các mối đe dọa sức khỏe cộng đồng, với mục tiêu giảm tỷ lệ trẻ em 5 tuổi có kháng nguyên bề mặt viêm gan B (HBsAg) xuống dưới 0,1%. Việc tiêm chủng cho trẻ sơ sinh là giải pháp then chốt trong công cuộc này, kết hợp với các biện pháp can thiệp để ngăn ngừa lây nhiễm từ mẹ sang con. Những Triệu Chứng Phụ Khoa Đặc Thù Ở Phụ Nữ Nhiễm HIV: Cả… Việt Nam Hướng Đến Mục Tiêu Tiêu Diệt AIDS Trước Năm 2030
1. Tầm Quan Trọng của Liều Vaccine Trong 24 Giờ Đầu Sau Sinh
WHO khuyến cáo rằng trẻ sơ sinh nên được tiêm liều vaccine viêm gan B đầu tiên càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong 24 giờ đầu tiên sau khi sinh. Sau liều tiêm đầu tiên này, trẻ cần được nhận ít nhất hai liều bổ sung, cách nhau ít nhất 4 tuần. Việc tiêm phòng này không chỉ giúp tạo ra sự bảo vệ ngay lập tức mà còn có thể duy trì miễn dịch lâu dài, thậm chí suốt đời.
Kể từ năm 1992, WHO đã khuyến nghị tích hợp vaccine viêm gan B vào chương trình tiêm chủng quốc gia. Việc tiêm globulin miễn dịch viêm gan B (HBIG) cho trẻ ngay sau khi sinh có thể gia tăng hiệu quả bảo vệ, đặc biệt khi kết hợp với thuốc kháng virus dành cho mẹ để ngăn ngừa lây nhiễm thêm trong quá trình sinh.
Hoàn thành đầy đủ chu trình tiêm chủng vaccine viêm gan B cho trẻ sơ sinh sẽ giúp xây dựng hàng rào miễn dịch vững chắc, bảo vệ trên 95% trẻ em, bao gồm cả những trẻ sinh non, khỏi virus này.
2. Các Biện Pháp Phòng Ngừa Đối Với Mẹ Nhiễm Viêm Gan B
Không có biện pháp phòng ngừa, nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con có thể dao động từ 70 đến 90% cho những bà mẹ có tải lượng virus HBV cao. Ngược lại, nguy cơ này chỉ khoảng 10 đến 40% cho những bà mẹ âm tính với HBeAg. Phụ nữ mang thai có nồng độ HBV DNA cao nên được xem xét điều trị kháng virus để bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi lây nhiễm.

Vaccine viêm gan B cần được tiêm cho trẻ càng sớm càng tốt ngay sau khi chào đời.
Với những thai phụ có kết quả xét nghiệm dương tính với viêm gan B, khả năng lây nhiễm cho trẻ trong quá trình chuyển dạ là rất cao. Để tăng cường sự bảo vệ, các biện pháp can thiệp phối hợp trong thời kỳ sinh nở bao gồm:
Tiêm HBIG cho trẻ sơ sinh
Trẻ sơ sinh có mẹ nhiễm viêm gan B nên được tiêm huyết thanh kháng virus (HBIG) ngay sau khi sinh. Liều tiêm này giúp cung cấp kháng thể thụ động cho trẻ, bảo vệ trẻ ngay lập tức trong khi chờ vaccine phát huy tác dụng.
Sử dụng thuốc kháng virus cho mẹ
Kể từ năm 2020, WHO khuyến nghị rằng phụ nữ mang thai có xét nghiệm dương tính với viêm gan B nên được điều trị dự phòng bằng thuốc kháng virus Tenofovir từ tuần thứ 28 của thai kỳ cho đến ít nhất khi sinh. Phương pháp này giúp giảm thiểu tải lượng virus trong máu của mẹ và hạn chế nguy cơ lây truyền cho trẻ sơ sinh.
3. Các Biện Pháp Chủ Động Để Phòng Ngừa Viêm Gan B Cho Phụ Nữ Mang Thai
Phụ nữ mang thai cần có nhu cầu đánh giá điều trị kháng virus cho chính bản thân. Nếu đủ điều kiện, các biện pháp điều trị họ nhận được sẽ đảm bảo phòng ngừa.
- Xét nghiệm tầm soát: Thực hiện xét nghiệm máu để xác định tình trạng nhiễm viêm gan B trong thai kỳ.
- Thực hiện đúng phác đồ điều trị: Nếu bị nhiễm HBV, hãy đến cơ sở y tế để được cung cấp thuốc kháng virus theo chỉ định.
- Đảm bảo tiêm vaccine đúng lịch cho trẻ: Hợp tác với nhân viên y tế để đảm bảo trẻ được tiêm vaccine viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu đời và hoàn thành lịch tiêm nhắc lại sau đó.
Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Bình, phụ nữ mang thai nhiễm viêm gan B cần được tầm soát và theo dõi cẩn thận trong quá trình mang thai. Khi trẻ chào đời, việc tiêm vaccine và huyết thanh là điều cần thiết để tránh lây nhiễm từ mẹ.
Cách bảo vệ con khi mẹ bầu bị viêm gan B, giang mai, HIV