Giải Pháp Cải Thiện Tình Trạng Tật Khúc Xạ Ở Trẻ Em Hiện Nay
admin
13 Th8, 2026 · schedule 11 phút đọc
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
Tăng Cường Nhận Thức Về Tật Khúc Xạ Ở Trẻ Em
Gần đây, thực trạng trẻ em mắc tật khúc xạ đang ngày càng trở nên nghiêm trọng. Được tổ chức bởi Báo Nhân Dân, tọa đàm “Giải pháp nâng cao thị lực thời hiện đại” đã quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực nhãn khoa nhằm tìm hiểu các nguyên nhân và giải pháp cho vấn đề này.
Trong tọa đàm, TS.BS Nguyễn Văn Huy, Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, cho biết cận thị đang trở thành một thách thức sức khỏe cộng đồng toàn cầu. Dự đoán rằng vào năm 2050, khoảng một nửa dân số thế giới sẽ phải đối mặt với tật này, với 10% trong số đó mắc cận thị nặng. Chấn chỉnh Quy Trình Định Giá Dịch Vụ Chẩn Đoán Hình Ảnh… TPHCM Nỗ Lực Khám Sức Khỏe Toàn Dân Trước Năm 2026 Kỹ Thuật Truyền Ối Giúp Duy Trì Thai Kỳ Khỏe Mạnh Từ Tuần 20
Đặc biệt, tốc độ gia tăng tật khúc xạ tại các khu vực Đông Á và Đông Nam Á đang đặc biệt nhanh chóng. Sự gia tăng này có mối liên hệ rõ ràng với quá trình đô thị hóa, áp lực học tập và sự giảm thiểu thời gian hoạt động ngoài trời của trẻ em, cùng với thay đổi lối sống trong xã hội hiện đại.
TS.BS Nguyễn Văn Huy chia sẻ tại tọa đàm. Ảnh: Bảo Long
Đồng tình với nhận định này, PGS.TS Nguyễn Đình Ngân, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 103 cho biết cận thị hiện nay đang chiếm khoảng 30% dân số toàn cầu. Chỉ trong vòng ba thập kỷ qua, tỷ lệ này ở Hoa Kỳ đã tăng từ 21% lên 41%, và tại một số khu vực như Hồng Kông và Đài Loan, con số này lên tới 80% ở lớp thanh thiếu niên.
Việt Nam cũng không ngoại lệ; các nghiên cứu cho thấy khoảng 26,6% học sinh trung học ở thành phố lớn mắc cận thị, trong khi con số này ở khu vực nông thôn chỉ từ 14,2% đến 16,3%. Đặc biệt, khảo sát của Bệnh viện Mắt Trung ương cho thấy tỷ lệ tật khúc xạ ở trẻ em tại Hà Nội đã lên tới 51%, còn tại TP Hồ Chí Minh tỷ lệ này là 75,6%. Hiện ước tính có từ 3-5 triệu trẻ em ở độ tuổi từ 5-15 mắc các dạng tật khúc xạ.
Theo cảnh báo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nếu không có giải pháp can thiệp kịp thời, đến năm 2050, có thể tới 90% trẻ em Việt Nam sẽ có nguy cơ mắc cận thị.
Không chỉ số lượng người mắc tật khúc xạ đang gia tăng mà độ tuổi mắc bệnh cũng ngày càng trẻ hóa. Quá trình đô thị hóa đã làm thu hẹp không gian vui chơi ngoài trời cho trẻ em. Bên cạnh đó, áp lực học tập lớn và việc sử dụng thiết bị điện tử ngày càng tăng trong thời gian gần đây, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, đã khiến nguy cơ mắc cận thị ở học sinh, sinh viên tăng cao.
Nghiên cứu tại Thành phố Huế cho thấy gần 63,2% học sinh mắc cận thị chưa được đeo kính, điều này cho thấy khoảng trống trong việc phát hiện sớm và tiếp cận các giải pháp điều chỉnh thị lực phù hợp.
Yếu Tố Nguy Cơ Trong Thói Quen Sinh Hoạt
TS.BS Bùi Hữu Toàn, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế chia sẻ tại tọa đàm. Ảnh: Thanh Hải
Các chuyên gia khẳng định rằng việc thường xuyên sử dụng điện thoại, máy tính bảng và máy tính với khoảng cách gần là một trong những yếu tố chính dẫn đến sự gia tăng của tật khúc xạ ở giới trẻ. Thêm vào đó, trẻ em ngày càng ít vận động ngoài trời do thiếu không gian mở tại nhiều trường học ở các đô thị lớn.
Nhiều yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến tình trạng này như tư thế học tập không đúng cách, ánh sáng học tập không đủ tiêu chuẩn, và thói quen đọc sách sai cách.
TS.BS Bùi Hữu Toàn cho biết, hiện vẫn còn hơn 22% phòng học không đáp ứng tiêu chuẩn chiếu sáng, tạo điều kiện không thuận lợi cho việc học tập và thị lực của học sinh.
Vấn đề nhận thức trong việc phòng ngừa và phát hiện sớm tật khúc xạ cũng còn hạn chế. Nhiều trẻ chưa được khám mắt định kỳ hoặc sử dụng kính không đúng chỉ định, điều này dẫn đến việc họ không hình thành thói quen bảo vệ mắt như giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử hoặc tích cực hoạt động ngoài trời.
Rủi Ro Từ Kính Áp Tròng và Sản Phẩm Không Rõ Nguồn Gốc
Trong khi nhu cầu đối với các giải pháp điều chỉnh thị lực như kính gọng, kính áp tròng và phẫu thuật khúc xạ tăng cao, thì vẫn tồn tại những sản phẩm không rõ nguồn gốc trên thị trường. Điều này đặc biệt nguy hiểm, đặc biệt là đối với những người trẻ tuổi thường không biết cách sử dụng đúng và an toàn.
PGS.TS Nguyễn Đình Ngân nhấn mạnh rằng kính áp tròng tiếp xúc trực tiếp với bề mặt nhãn cầu, nên nếu không được sử dụng đúng cách, nó có thể gây ra nhiều tổn thương cho mắt.
Thực tế cho thấy các bác sĩ đã tiếp nhận nhiều ca bị loét giác mạc hoặc nhiễm trùng chỉ vì sử dụng kính áp tròng không đúng cách. Đặc biệt, có nhiều trường hợp học sinh ở độ tuổi trung học đã tự ý mua kính đổi màu không rõ nguồn gốc, dẫn đến những tổn thương nghiêm trọng cho mắt.
PGS.TS Nguyễn Đình Ngân chia sẻ tại tọa đàm. Ảnh: Thanh Hải
TS.BS Nguyễn Văn Huy khuyến cáo rằng tất cả các sản phẩm dùng cho mắt, trong đó có kính áp tròng, cần phải được cấp phép sử dụng bởi các cơ quan quản lý có thẩm quyền. Người dân chỉ nên sử dụng kính áp tròng sau khi đã được bác sĩ chuyên khoa tư vấn đầy đủ về chỉ định cũng như cách sử dụng an toàn.
“Việc không tuân thủ hướng dẫn có thể dẫn đến viêm giác mạc và những bệnh lý nghiêm trọng khác,” ông Huy nhấn mạnh.
Đồng thời, người dân cũng cần phải cẩn trọng với các sản phẩm không đảm bảo chất lượng có thể gây hại cho mắt, do đó việc tìm kiếm thông tin tại các cơ sở y tế chuyên khoa là rất cần thiết.
Triển Khai Chính Sách Để Bảo Vệ Thị Lực Cộng Đồng
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng tình trạng gia tăng tật khúc xạ cần được giải quyết bằng cách thực hiện hiệu quả các chính sách đã ban hành. Chương trình Sức khỏe Việt Nam đặt ra mục tiêu tăng tỷ lệ học sinh được tầm soát và phát hiện sớm tình trạng giảm thị lực, đồng thời khám chuyên khoa và được kê đơn kính phù hợp.
Nghị định 98/2021/NĐ-CP của Chính phủ đã đưa ra khung pháp lý để quản lý chặt chẽ các sản phẩm y tế, bao gồm cả các sản phẩm điều chỉnh khúc xạ. Điều này đòi hỏi mọi sản phẩm đưa ra thị trường phải đạt tiêu chuẩn an toàn và có nguồn gốc rõ ràng.
Việc hoàn thiện chính sách là cần thiết, nhưng còn quan trọng hơn là đưa chính sách vào thực tiễn, giúp trẻ em và thanh thiếu niên cùng gia đình tiếp cận thông tin khoa học đầy đủ để lựa chọn phương pháp bảo vệ thị lực an toàn và hiệu quả, từ đó giảm thiểu nguy cơ gia tăng tật khúc xạ.
Khoảng 5 triệu trẻ em đang độ tuổi đến trường mắc tật khúc xạ
