Khám Phá Tiềm Năng Của Tàu Ngầm Mang Máy Bay: Có Nên Đầu Tư?

Nếu bạn đã bao giờ tự hỏi về cách mà máy bay có thể được phát động từ tàu ngầm mà không cần đến sàn đáp lớn như trên tàu sân bay, thì bạn không đơn độc. Ý tưởng này đã được khám phá từ rất sớm và mang lại những tiềm năng chiến lược đáng chú ý cho quân đội. Máy bay, thường được tháo rời và bảo quản trong các nhà chứa kín nước trên tàu ngầm, chỉ được lắp ráp khi tàu nổi lên. Sau đó, máy có thể được đưa lên boong bằng cần cẩu và phóng đi bằng máy phóng.

Những thiết kế này có mục tiêu rõ ràng: tận dụng khả năng ngụy trang của tàu ngầm, cho phép máy bay trinh sát mở rộng tầm nhìn và thu thập thông tin quan trọng về lực lượng đối phương. Máy bay có thể thực hiện nhiệm vụ từ việc tìm kiếm mục tiêu đến thậm chí ném bom hoặc tấn công.

Sự Hình Thành Của Ý Tưởng

Nhật Bản là quốc gia thường được nhắc đến khi bàn về tàu ngầm mang máy bay, nhưng họ không phải là nước đầu tiên thực hiện ý tưởng này. Năm 1915, Đức đã thử nghiệm với thủy phi cơ Friedrichshafen FF.29 trên tàu ngầm U-12, và ngay sau đó, Anh cũng thử nghiệm với mẫu thủy phi cơ Sopwith Schneider trên tàu HMS E22.

Tuy nhiên, những thiết kế ban đầu gặp khó khăn lớn, với việc máy bay phải trải qua những điều kiện thời tiết khắc nghiệt khi đặt ngay trên boong, dẫn đến việc cản trở khả năng lặn sâu của tàu ngầm. Để giải quyết vấn đề này, vào những năm 1920, các kỹ sư thiết kế những nhà chứa kín nước cho máy bay.

Tàu ngầm HMS M2 của Anh là một ví dụ nổi bật, được cải tiến để thay khẩu pháo 12 inch bằng một nhà chứa dành cho thủy phi cơ Parnall Peto và được trang bị máy phóng. Điều này cho phép máy bay thực hiện các nhiệm vụ trinh sát trước khi quay trở lại và được cẩu lên tàu.

Pháp cũng tham gia với thiết kế tham vọng hơn, tàu ngầm Surcouf, được cho là lớn nhất thế giới thời điểm đó, với khả năng mang nhiều trang thiết bị và một nhà chứa kín nước dành cho thủy phi cơ Besson MB-411.

Thực tế cho thấy rằng, việc đưa máy bay lên tàu ngầm là khả thi nhưng những thách thức mà hai hệ thống này phải đối mặt là không nhỏ.

Nhật Bản Đưa Ý Tưởng Lên Cao Hơn

Trong số các quốc gia thử nghiệm, Nhật Bản đã đạt được những bước tiến đáng kể vào thời kỳ Thế chiến thứ hai, sản xuất trên 40 tàu ngầm mang máy bay. Hầu hết đều sử dụng những thủy phi cơ nhỏ, có thể tháo rời và cất trong nhà chứa kín nước. Một trong số đó, Yokosuka E14Y “Glen”, đã trở thành biểu tượng vì khả năng mở rộng đáng kể phạm vi giám sát cho tàu ngầm.

Những tàu ngầm này không chỉ được thiết kế để trinh sát, mà còn thực hiện các nhiệm vụ tấn công. Ví dụ, một chiếc E14Y đã được phóng từ tàu ngầm I-7 để thực hiện nhiệm vụ trinh sát Trân Châu Cảng và đánh giá thiệt hại sau cuộc tấn công tháng 12 năm 1941.

Hơn nữa, tàu ngầm I-25 đã thực hiện một cuộc tấn công nổi tiếng gần bờ biển Oregon, thả hai quả bom cháy nhằm mục đích phá hoại rừng.

Tàu Ngầm I-400: Đỉnh Cao Của Ý Tưởng

Đỉnh cao của khái niệm tàu ngầm mang máy bay là lớp I-400 của Nhật Bản. Những tàu ngầm này được thiết kế để thực hiện những cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương, mang theo tới ba máy bay tấn công. Một trong những kế hoạch táo bạo là tấn công kênh đào Panama, nhưng dự án này không bao giờ được hiện thực hóa khi chiến tranh kết thúc quá sớm. Chỉ có ba chiếc được hoàn thành trước khi Nhật Bản đầu hàng, gồm I-400, I-401 và I-402.

Vào đầu năm 1945, khi Nhật Bản phải đối mặt với sự gia tăng các cuộc không kích, họ tiếp tục tìm kiếm các phương án tấn công trả đũa, nhưng nhiều kế hoạch đã bị hủy bỏ do tình hình chiến sự nhanh chóng thay đổi.

Chìm Xuống Do Những Thách Thức

Mặc dù tàu ngầm mang máy bay kết hợp được nhiều ưu điểm, nhưng cũng tồn tại nhiều thách thức lớn. Nhà chứa máy bay chiếm không gian quý giá và làm tăng kích thước tàu, trong khi việc bảo trì và vận hành máy bay đòi hỏi tàu ngầm phải nổi lên, khiến cho nó dễ bị phát hiện. Tàu sân bay truyền thống có thể mang và triển khai máy bay nhanh hơn và hiệu quả hơn nhiều.

Hơn nữa, sự phát triển mạnh mẽ của hàng không hải quân, tàu sân bay và những công nghệ giám sát khác sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã làm cho mô hình này ngày càng kém hấp dẫn. Không có hải quân nào trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh tiếp tục đầu tư vào tàu ngầm mang máy bay như một lực lượng chiến đấu chủ lực.

Tàu ngầm lớp Oscar II – biểu tượng sức mạnh biển của Nga nhưng chỉ có 1 nhiệm vụ

SKĐS – Tàu ngầm lớp Oscar II (dự án 949A Antey) là một trong những biểu tượng sức mạnh dưới lòng biển của Hải quân Nga.