Khi Nào Cần Điều Trị Tiền Đái Tháo Đường Bằng Thuốc?

1. Tiền đái tháo đường là gì?

Tiền đái tháo đường là giai đoạn chuyển tiếp giữa tình trạng glucose bình thường và bệnh đái tháo đường loại 2. Đây là thời điểm quan trọng để can thiệp kịp thời nhằm ngăn ngừa sự phát triển của bệnh tật.

Triệu chứng của tiền đái tháo đường được xác định qua các chỉ số như glucose huyết tương lúc đói từ 5,6-6,9 mmol/L (100-125 mg/dL), HbA1c từ 5,7-6,4%, hoặc glucose huyết tương sau 2 giờ nghiệm pháp dung nạp glucose 75g từ 7,8-11,0 mmol/L (140-199 mg/dL). Những Vi Chất Thiết Yếu Nên Bổ Sung Sau Tuổi 50 Những Nguy Cơ Khi Sử Dụng Quá Liều Thực Phẩm Chức Năng

Những người bị tiền đái tháo đường có nguy cơ cao tiến triển thành đái tháo đường type 2, cùng với đó là nguy cơ bị các bệnh lý liên quan như tim mạch và bệnh thận. Tuy nhiên, không phải ai cũng phát triển thành đái tháo đường; một số người có thể duy trì tình trạng ổn định hoặc cải thiện đường huyết qua thay đổi lối sống, như giảm cân và tăng cường vận động.

2. Tại sao thay đổi lối sống quan trọng?

Can thiệp lối sống là phương pháp cơ bản trong việc ngăn ngừa bệnh đái tháo đường loại 2. Theo nghiên cứu Diabetes Prevention Program (DPP), những ai thực hiện thay đổi tích cực trong lối sống có thể giảm khoảng 58% nguy cơ mắc bệnh, thậm chí hiệu quả còn vượt trội hơn so với điều trị bằng metformin.

Những mục tiêu chính bao gồm giảm từ 5-10% cân nặng ở người thừa cân, duy trì tối thiểu 150 phút vận động mỗi tuần, tăng cường ăn uống với rau và ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có đường, cùng với việc ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng.

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc kiên trì duy trì lối sống lành mạnh thường rất khó khăn. Những nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều người sẽ dễ dàng từ bỏ những thay đổi này theo thời gian, dẫn đến nguy cơ tái phát cao hơn.

3. Khi nào nên sử dụng thuốc?

Theo hướng dẫn của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), việc liệu có nên sử dụng thuốc cho người tiền đái tháo đường được cân nhắc dựa trên mức độ nguy cơ. Đặc biệt, những ai không đạt được kết quả mong đợi qua thay đổi lối sống có thể xem xét sử dụng metformin.

Metformin là loại thuốc được chứng minh có hiệu quả nhất trong việc ngăn ngừa bệnh đái tháo đường loại 2. Thuốc này thường được khuyến nghị cho những người có chỉ số HbA1c gần ngưỡng chẩn đoán (từ 6,0% trở lên), người thừa cân và dưới 60 tuổi, cũng như phụ nữ có tiền sử đái tháo đường thai kỳ.

Dù metformin giúp giảm nguy cơ phát triển bệnh, hiện tại vẫn chưa có chứng minh rõ ràng về hiệu quả của nó trong việc giảm thiểu biến chứng tim mạch. Do đó, việc chỉ định thuốc cần được thực hiện một cách cẩn trọng và phù hợp với từng trường hợp.

4. Các lựa chọn thuốc mới và vai trò của chúng

Trong những năm gần đây, thuốc đồng vận thụ thể GLP-1 và GLP-1/GIP như semaglutide và tirzepatide đã thu hút sự chú ý nhờ khả năng hỗ trợ giảm cân và cải thiện kiểm soát đường huyết. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy những loại thuốc này có thể giúp đưa đường huyết về mức bình thường cho người thừa cân hoặc béo phì. Tuy nhiên, lợi ích này sẽ giảm đi sau khi ngừng điều trị.

Đến nay, việc sử dụng thuốc GLP-1 RA và GLP-1/GIP cho tiền đái tháo đường vẫn chưa được khuyến cáo phổ biến. Sự chỉ định chủ yếu liên quan đến việc điều trị béo phì hoặc các vấn đề sức khỏe kèm theo.

Các thuốc ức chế SGLT2 chưa đủ chứng cứ để khuyến nghị sử dụng cho mục đích ngăn ngừa đái tháo đường đối với người tiền đái tháo đường. Nếu bệnh nhân mắc bệnh thận hoặc suy tim, thuốc sẽ được sử dụng theo hướng dẫn điều trị các bệnh này mà không phải do lý do tiền đái tháo đường.

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng tiền đái tháo đường không phải là một tình trạng đơn giản. Một số bệnh nhân có thể gặp kháng insulin và gan nhiễm mỡ, trong khi những người khác lại gặp vấn đề với chức năng tế bào beta của tụy. Một số bệnh nhân có xu hướng tiến triển chậm nhưng vẫn có nguy cơ cao về tổn thương tim mạch sớm.

Điều này chỉ ra rằng tương lai trong việc điều trị tiền đái tháo đường sẽ cần tùy chỉnh dựa trên từng cá nhân và nguy cơ cụ thể của họ. Tuy vậy, hiện tại, các phương pháp phân nhóm này vẫn chủ yếu được áp dụng trong nghiên cứu và chưa hẳn đã được chấp nhận trong thực tiễn lâm sàng. Do đó, quyết định điều trị cần dựa vào việc đánh giá tổng thể các yếu tố như mức đường huyết, cân nặng, sự hiện diện của bệnh lý khác và khả năng duy trì lối sống lành mạnh.

Xem thêm video đang được quan tâm: