Chiến Lược Đẩy Mạnh Đấu Tranh Chống Viêm Gan Virus Đến Năm 2030

Việt Nam đang đứng trước một thách thức lớn trong cuộc chiến chống lại viêm gan virus. Dù đã có những bước tiến trong việc nâng cao ý thức phòng ngừa và điều trị, đất nước vẫn là một trong những điểm nóng của bệnh viêm gan B và C trên toàn cầu. Để đạt được mục tiêu loại trừ viêm gan vào năm 2030, cần có những nỗ lực đáng kể trong việc nâng cao khả năng phát hiện sớm và điều trị bệnh.

Tiêm Chủng: Chìa Khóa Ngăn Ngừa Viêm Gan B

Chương trình tiêm chủng mở rộng hiện nay đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm tỷ lệ lây nhiễm. Hầu hết các địa phương đã đạt được chỉ tiêu cho tỷ lệ trẻ sơ sinh được tiêm vaccine viêm gan B trong 24 giờ sau khi sinh. Đây là cơ sở vững chắc giúp hạn chế sự lây truyền từ mẹ sang con, một con đường lây nhiễm phổ biến tại nước ta.

Báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra rằng tỷ lệ ca nhiễm viêm gan B mới đã giảm 32% trong giai đoạn từ 2015 đến 2024, nhờ vào những nỗ lực mở rộng chương trình tiêm chủng. Tuy nhiên, tình hình tiêm chủng tại nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, vẫn chưa đủ để hoàn thành mục tiêu loại trừ viêm gan vào năm 2030.

Gánh Nặng Bệnh Viêm Gan Vẫn Rất Nặng Nề

Mặc dù có nhiều cải thiện, viêm gan virus vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây ra xơ gan và ung thư gan tại Việt Nam. Hiện tại, khoảng 6,5 triệu người bị nhiễm viêm gan B và gần 1 triệu người bị viêm gan C. Hàng năm, có khoảng 80.000 trường hợp xơ gan và ung thư gan được ghi nhận, cùng với 40.000 ca tử vong liên quan đến viêm gan virus. Ung thư gan đang trở thành loại ung thư phổ biến thứ hai ở đất nước này.

Ở quy mô toàn cầu, WHO cũng khẳng định Việt Nam nằm trong top 10 quốc gia có tỷ lệ mắc viêm gan B mãn tính và viêm gan C cao nhất. Đặc biệt, số ca tử vong do viêm gan B đã vượt qua cả số ca tử vong do HIV và có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây.

Những Thách Thức Trong Sàng Lọc và Chẩn Đoán

Các chuyên gia, bao gồm TS. Đoàn Thị Thùy Linh từ Cục Phòng bệnh, đã chỉ ra rằng có sự thiếu hụt nghiêm trọng trong việc phát hiện và quản lý người bệnh. Tỷ lệ phụ nữ mang thai được sàng lọc viêm gan B hiện chỉ đạt khoảng 53%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu quốc gia là 70%. Nguyên nhân chính là do chi phí xét nghiệm không được bảo hiểm y tế chi trả, khiến nhiều phụ nữ chỉ được xét nghiệm khi nhập viện sinh con.

Bên cạnh đó, năng lực chẩn đoán và điều trị vẫn tập trung chủ yếu tại các cơ sở y tế tuyến tỉnh và trung ương. Các cơ sở y tế cơ sở còn hạn chế về khả năng chẩn đoán, trong khi đó, chi phí xét nghiệm virus và thuốc điều trị vẫn là rào cản lớn đối với nhiều bệnh nhân.

WHO cũng nhấn mạnh rằng khoảng trống trong chẩn đoán và điều trị là một thách thức toàn cầu. Tính đến năm 2024, chỉ có khoảng 27% người bị viêm gan B được chẩn đoán và chỉ 4,3% được điều trị. Đối với viêm gan C, tỷ lệ chẩn đoán đạt 36%, nhưng tỷ lệ điều trị chỉ đạt 20%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu loại trừ bệnh vào năm 2030.

Kế Hoạch Chống Viêm Gan Giai Đoạn 2026-2030

Dựa vào các kết quả đạt được cùng với những thách thức trong giai đoạn 2021-2025, các chuyên gia kêu gọi cần có kế hoạch rõ ràng trong việc phòng, chống viêm gan virus giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch này nên tập trung vào việc tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở, mở rộng khả năng xét nghiệm và điều trị, cải thiện chính sách bảo hiểm y tế liên quan đến thuốc và xét nghiệm.

Đồng thời, việc tăng cường truyền thông sức khỏe, ứng dụng công nghệ số và giảm kỳ thị đối với những người mắc viêm gan virus cũng cần được coi là những giải pháp thiết yếu. Những nỗ lực này không chỉ nhằm nâng cao tỷ lệ phát hiện sớm mà còn tăng khả năng tiếp cận điều trị, góp phần hiện thực hóa mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030.

Thêm vào đó, việc khám sức khỏe định kỳ cũng rất quan trọng, giúp phát hiện các nguyên nhân hiếm muộn sớm và nâng cao cơ hội mang thai cho các cặp vợ chồng. Độc giả có thể tham khảo thêm trong bài viết Khám Phá Nguyên Nhân Hiếm Muộn và Tầm Quan Trọng Của Kiểm Tra Sớm và Vitamin D và Vấn Đề U Xơ Tử Cung: Tìm Hiểu Mối Liên Hệ.