Ai Cần Điều Trị I-131 Sau Phẫu Thuật Ung Thư Tuyến Giáp?

Sau khi phẫu thuật ung thư tuyến giáp, nhiều bệnh nhân có thể không cần điều trị I-131 nếu họ có nguy cơ thấp, trong khi những trường hợp còn lại có khối u hoặc di căn sẽ nhận được lợi ích từ phương pháp điều trị này.

Phương Pháp I-131 Và Cơ Chế Tác Động

Tuyến giáp, là cơ quan duy nhất trong cơ thể có khả năng hấp thụ iod để tổng hợp hormone, tiếp tục hoạt động ngay cả sau phẫu thuật nếu còn mô tuyến hoặc tế bào ung thư. I-131 là một dạng iod phóng xạ được sử dụng để nhắm đến các tế bào ung thư qua việc phát xạ bức xạ. Làm Thế Nào Để Quản Lý Sử Dụng Statin Cho Người Bệnh Thận… Nguy cơ từ kết quả âm tính HBsAg: Cách hiểu và ứng xử đúng

Khi I-131 vào cơ thể, nó sẽ tập trung vào những vùng mô tuyến giáp còn sót lại hoặc tế bào ung thư có khả năng hấp thụ iod. Tại đây, bức xạ beta từ I-131 sẽ tiêu diệt các tế bào này, trong khi tia gamma giúp bác sĩ theo dõi và đánh giá hiệu quả của việc điều trị.

Bác sĩ thường cân nhắc đến ba mục tiêu chính đối với việc điều trị I-131:

• Tiêu diệt mô tuyến giáp còn lại sau phẫu thuật.
• Tiêu diệt các tế bào ung thư nhỏ chưa được phát hiện qua xét nghiệm.
• Điều trị các tổn thương ung thư đã được xác định, như hạch cổ hoặc di căn tại các vị trí khác còn hấp thụ iod.

Việc xác định chính xác mục tiêu điều trị sẽ giúp bác sĩ lựa chọn liều lượng I-131 thích hợp cũng như đánh giá hiệu quả điều trị.

Các Trường Hợp Cần Điều Trị I-131

Trước đây, I-131 thường được áp dụng rộng rãi sau khi cắt toàn bộ tuyến giáp. Tuy nhiên, hướng dẫn mới nhất từ Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ năm 2025 quy định cần phải đánh giá kích thước và mức độ xâm lấn của khối u cũng như các yếu tố khác như thyroglobulin sau phẫu thuật và tình trạng chung của bệnh nhân.

Nghiên cứu ESTIMABL2 cho thấy những bệnh nhân có nguy cơ thấp, nếu không sử dụng I-131 sau phẫu thuật, vẫn có thể duy trì hiệu quả kiểm soát bệnh tương đương. Điều này giúp họ tránh được các đợt điều trị không cần thiết, giảm bức xạ và tác dụng phụ không mong muốn.

Nếu các yếu tố như xâm lấn cao, khối u còn sót lại, hoặc mức thyroglobulin tăng cao được xác định, bác sĩ sẽ cân nhắc việc sử dụng I-131, vì việc trì hoãn hoặc điều trị không đủ có thể làm giảm khả năng kiểm soát bệnh.

Chuẩn Bị Trước Khi Điều Trị

Để đảm bảo khả năng hấp thu iod tốt, bệnh nhân cần tăng nồng độ TSH. Bác sĩ có thể yêu cầu dừng thuốc levothyroxine hoặc sử dụng TSH tái tổ hợp, tùy thuộc vào mục tiêu điều trị.

Bệnh nhân cũng được khuyên nên hạn chế thực phẩm chứa iod trong khoảng một đến hai tuần trước khi điều trị, tránh rong biển, tảo và các loại thực phẩm bổ sung có iod. Thêm vào đó, cần báo cho bác sĩ nếu gần đây đã thực hiện các xét nghiệm cản quang.

Tác Dụng Phụ Của I-131 Và Lưu Ý Sau Điều Trị

Tác dụng phụ

Nhiều bệnh nhân dung nạp thuốc I-131 mà không gặp phải vấn đề lớn nào. Một số tác dụng phụ có thể xảy ra như buồn nôn, đau cổ, khô miệng, hoặc thay đổi vị giác. Để giảm thiểu những cảm giác này, việc uống đủ nước và thực hiện vệ sinh răng miệng là rất cần thiết.

Để đảm bảo an toàn, bệnh nhân cần giữ khoảng cách nhất định với trẻ nhỏ và phụ nữ có thai sau khi xuất viện cũng như tuân thủ các quy tắc về vệ sinh cá nhân.

Theo dõi sau điều trị

Cần chú ý đến việc đánh giá thyroglobulin sau điều trị. Giá trị này chỉ nên được xem xét khi đi kèm với các xét nghiệm khác như mức TSH, kết quả siêu âm, và xu hướng theo thời gian của bệnh.

Khi nào việc điều trị được coi là không hiệu quả?

Đối với một số khối u không còn khả năng hấp thụ iod hoặc nếu bệnh diễn tiến bất chấp việc điều trị, bệnh nhân cần được tham khảo ý kiến để xem xét các phương án điều trị khác như phẫu thuật hoặc thuốc ức chế tyrosine kinase.

Đừng bỏ lỡ video bổ ích này: