Cải Cách Quản Lý Xuất Bản Điện Tử: Đề Xuất Từ Đại Biểu Quốc Hội

Đề xuất nâng cao hiệu quả quản lý xuất bản

Trong một cuộc họp gần đây, đại biểu Quốc Hội Nguyễn Văn Mạnh từ tỉnh Phú Thọ đã đưa ra một số đề xuất quan trọng nhằm cải thiện quy định về quản lý xuất bản. Ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc hoàn thiện khái niệm xuất bản, cũng như cơ chế lưu chiểu và phân cấp quản lý, nhằm đảm bảo quản lý nhà nước hiệu quả trong lĩnh vực này.

Ông Mạnh trong phần góp ý về Điều 4 của dự thảo đã chỉ ra rằng việc định nghĩa xuất bản hiện tại, từ khâu khai thác bản thảo đến việc nộp lưu chiểu, chưa thực sự hợp lý. Theo ông, nghĩa vụ lưu chiểu chỉ là một phần trong quản lý xuất bản phẩm, không phải là yếu tố quyết định để xác định xem một hoạt động có phải là xuất bản hay không.

Nếu khái niệm xuất bản bị gắn liền với việc nộp lưu chiểu, điều này có thể làm cho những sản phẩm đã hoàn tất nhưng chưa được nộp lưu chiểu bị hiểu nhầm là không phải là xuất bản phẩm. Điều này có thể tạo ra những khó khăn trong việc xử lý các hành vi xuất bản trái phép.

Đại biểu này cũng khuyến nghị rằng khái niệm xuất bản cần chú trọng vào các bước chính như tổ chức bản thảo, biên tập, thiết kế, cũng như chuẩn bị phát hành. Ông cũng cho rằng nghĩa vụ lưu chiểu nên được quy định riêng tại Điều 28 của dự thảo.

Ngoài ra, ông Mạnh nhận định rằng quy định cho phép một số cơ quan nhà nước và tổ chức chính trị ở cấp Trung ương và tỉnh tự xuất bản mà không cần giấy phép là một bước tiến quan trọng. Điều này giúp tiết kiệm thời gian cho việc phát hành tài liệu phục vụ nội bộ và hội nghị.

Tuy nhiên, ông bày tỏ lo ngại rằng dự thảo hiện tại chưa đầy đủ khi chưa đưa vào Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội, và đề nghị bổ sung các cơ quan này vào danh sách được áp dụng cơ chế tự xuất bản có kiểm soát.

Cần xác định rõ cơ chế lưu chiểu

Về cơ chế lưu chiểu cho xuất bản phẩm điện tử, đại biểu nhấn mạnh rằng dự thảo cần phải làm rõ thời điểm phát hành sản phẩm sau khi nộp lưu chiểu và các phương thức xử lý khi có sự khác biệt giữa bản lưu chiểu và bản phát hành.

Ông cũng nhấn mạnh rằng bản lưu chiểu phải là bản hoàn chỉnh, khớp với bản phát hành. Đối với các bản điện tử, cần có mã kiểm tra tính toàn vẹn và định dạng lưu trữ thích hợp. Bất kỳ sự thay đổi nội dung nào sau khi được lưu chiểu đều phải được ghi nhận và nộp lại theo mức độ thay đổi.

Bên cạnh đó, ông cũng đề xuất rằng hệ thống lưu chiểu điện tử nên được trang bị khả năng tự động xác nhận thời điểm tiếp nhận để đảm bảo an toàn và bảo mật cho các xuất bản phẩm chưa phát hành. Việc chia sẻ và quản lý dữ liệu giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các địa phương và Thư viện Quốc gia Việt Nam cần được làm rõ để tránh nộp trùng lặp.

Liên quan đến việc phân cấp trong quản lý, ông Mạnh nhấn mạnh rằng việc phân cấp cho UBND các cấp là hợp lý, nhưng cần gắn liền với tiêu chuẩn năng lực và sự liên thông dữ liệu, cũng như cơ chế giám sát chặt chẽ. Do xuất bản phẩm có thể lưu thông trên toàn quốc hoặc qua internet, các cơ quan cấp phép cũng cần có trách nhiệm cập nhật dữ liệu vào cơ sở dữ liệu quốc gia.

Đối với thẩm quyền cấp xã trong lĩnh vực in ấn và tổ chức triển lãm, hội chợ, ông đề nghị cần đánh giá kỹ năng lực của cán bộ cũng như quy mô và mức độ rủi ro của các hoạt động đó. Những hoạt động có yếu tố nước ngoài hoặc quy mô liên tỉnh cần được cấp tỉnh hoặc bộ xử lý, trong khi cấp xã chỉ cần tiếp nhận và kiểm tra các điều kiện thông thường theo quy định.

Đồng thuận nghỉ Tết Nguyên đán 2027 kéo dài 7 ngày, nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam 4 ngày

SKĐS – Bộ VHTT&DL thống nhất với phương án do Bộ Nội vụ đề xuất về nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 và nghỉ Tết Nguyên đán năm 2027.