Các Tác Nhân Bệnh Được WHO Quan Tâm Trong Cuộc Chiến Chống Đại Dịch

Danh Sách Các Bệnh Được WHO Đặt Lên Hàng Đầu Để Nghiên Cứu

Đại dịch COVID-19 đã chỉ ra rằng các mầm bệnh mới có thể dễ dàng lan rộng ra toàn cầu, gây ra gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực khác. Để cải thiện khả năng ứng phó với các tình huống tương tự trong tương lai, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã triển khai chương trình R&D Blueprint, tập trung vào nghiên cứu các bệnh có khả năng gây dịch và các mầm bệnh chưa có biện pháp kiểm soát hiệu quả.

Dưới đây là những bệnh và tác nhân được ưu tiên nghiên cứu:

COVID-19 và Các Coronavirus Liên Quan

WHO đặc biệt chú trọng đến nhóm coronavirus, bao gồm cả COVID-19 do virus SARS-CoV-2 gây ra, cùng với SARS và MERS. Việc nghiên cứu các mầm bệnh này nhằm nâng cao khả năng phát hiện và phát triển vaccine cùng các phương pháp điều trị hiệu quả cho những virus tiềm ẩn trong tương lai.

Nipah và Các Henipavirus

Virus Nipah là một trong những tác nhân mà WHO ưu tiên. Việc nhiễm virus này có thể dẫn đến viêm não hoặc bệnh hô hấp nghiêm trọng, với tỷ lệ tử vong từ 40% đến 75%. Hiện nay, không có vaccine hay phương pháp điều trị hiệu quả nào được phê duyệt, làm cho virus này trở thành một ưu tiên nghiên cứu quan trọng.

Bệnh Ebola và Marburg

Cả hai loại virus này thuộc họ Filoviridae, vốn rất nguy hiểm đối với con người. Các đợt bùng phát chủ yếu diễn ra tại châu Phi và yêu cầu sự phát hiện và kiểm soát ngay lập tức khi có ca bệnh để hạn chế sự lây lan.

WHO đã đưa những bệnh này vào danh sách ưu tiên nhằm thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các phương pháp ứng phó hiệu quả.

Virus Lassa

Virus gây sốt Lassa chủ yếu xuất hiện ở Tây Phi và lây truyền từ động vật gặm nhấm sang người thông qua thực phẩm hoặc vật dụng bị nhiễm. WHO ước tính mỗi năm có từ 100.000 đến 300.000 ca mắc sốt Lassa, mặc dù con số thực tế có thể cao hơn do việc giám sát hạn chế.

Sốt Xuất Huyết Crimean-Congo

Bệnh này do virus CCHF lây lan chủ yếu qua ve, thường có mặt ở châu Phi, Trung Đông, và châu Á. Lây truyền từ người sang người cũng có thể xảy ra, tỷ lệ tử vong dao động từ 10% đến 40% tùy vào điều kiện chăm sóc y tế.

Sự phát hiện virus này trong nhiều khu vực và tác động của biến đổi khí hậu khiến WHO đặc biệt lưu tâm đến nguy cơ dịch bệnh trong tương lai.

Sốt Rift Valley

Virus Rift Valley chủ yếu lây nhiễm qua động vật gia súc và có khả năng lây sang người. Thời tiết cực đoan và sự gia tăng quần thể muỗi có thể làm tăng nguy cơ dịch bùng phát.

Virus Zika

Mặc dù nhiều người mắc virus Zika không có triệu chứng mạnh, nhưng nó có thể gây dị tật nghiêm trọng ở thai nhi. Việc nghiên cứu Zika vẫn cần thiết để phát triển vaccine và các kỹ thuật chẩn đoán.

Khái Niệm “Disease X”

“Disease X” không phải là tên của một mầm bệnh cụ thể, mà là biểu tượng cho sự chuẩn bị đối phó với những tác nhân gây bệnh chưa được phát hiện có thể xuất hiện trong tương lai. Khái niệm này giúp WHO và các quốc gia tránh chỉ tập trung vào những bệnh đã biết.

Chúng ta đã thấy ví dụ điển hình với COVID-19, nơi một mầm bệnh mới xuất hiện và gây ra những thách thức chưa từng có cho hệ thống y tế toàn cầu.

Giám Sát Virus H5N1

Virus cúm H5N1 có khả năng biến đổi và lây lan giữa các loài động vật. Mặc dù chưa có bằng chứng cho thấy nó có thể lây truyền hiệu quả từ người sang người, sự hiện diện của virus trong động vật vẫn cần được monitor chặt chẽ.

Tiếp Cận “Một Sức Khỏe” Trong Ứng Phó Đại Dịch

Nhiều loại mầm bệnh mà WHO quan tâm bắt nguồn từ động vật, cho thấy sức khỏe con người liên quan chặt chẽ đến sức khỏe động vật và hệ sinh thái. Cách tiếp cận “một sức khỏe” nhằm kết hợp y tế con người, thú y và môi trường để phát hiện sớm sự lây lan từ động vật sang người.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và gia tăng giao thương quốc tế, việc xuất hiện các bệnh truyền nhiễm mới vẫn là một thách thức lớn mà chúng ta cần phải đối mặt.

WHO không thể xác định chính xác đại dịch tiếp theo sẽ xuất phát từ đâu hay do tác nhân nào, nhưng việc đầu tư vào nghiên cứu, vaccine, và các biện pháp ứng phó trước khi có thảm họa xảy ra sẽ giúp chúng ta chủ động hơn khi đối mặt với mầm bệnh mới.

Mời độc giả xem thêm về Mất MSH2 và MSH6.

Khám phá Đóng Góp Của Quân Y Việt Nam Tại Nam Sudan.

Đừng quên các Bí Quyết Giúp Bảo Vệ Làn Da Khỏe Đẹp Từ Collagen.