Thay Đổi Cách Tiếp Cận Trong Truyền Thông Về Người Khuyết Tật

Cải cách Truyền thông Đối với Người Khuyết Tật

Vào ngày 12 tháng 8 vừa qua, Hội Người khuyết tật TP. Hà Nội đã phối hợp với Tổ chức Humanity & Inclusion (HI) tổ chức một hội nghị chuyên đề mang tên “Ngôn từ và Góc máy: Thực hành truyền thông tiếp cận từ nội dung đến hình ảnh”. Đây là một sự kiện quan trọng trong khuôn khổ Dự án MIC, được tài trợ bởi Phái đoàn Liên minh châu Âu, nhằm nâng cao nhận thức, giảm thiểu kỳ thị và khuyến khích sự tham gia tích cực của người khuyết tật vào đời sống xã hội.

Tại buổi khai mạc, ông Phạm Quang Khoát, Phó chủ tịch Hội Người khuyết tật TP. Hà Nội, đã nhấn mạnh rằng truyền thông sở hữu một sức mạnh to lớn. Mỗi bài viết, bức ảnh hay từ ngữ trong tiêu đề đều có khả năng tác động mạnh mẽ đến cách mà công chúng nhận thức về người khuyết tật. Nghệ An Chuẩn Bị 147.000 Người Sơ Tán Trước Nguy Cơ Siêu Bão Lại Có Động Đất Nhẹ Tại Cao Bằng: Những Thông Tin Cần Biết Dự Báo Mưa Lớn Liên Tục Tại Miền Bắc: Những Điểm Cần Lưu Ý

Ông Khoát cũng chỉ ra rằng nhiều bài báo hiện nay vẫn tiếp tục sử dụng các từ ngữ như “lương y tật nguyền” hay “cô gái tật nguyền” mà không nhận ra rằng chúng có thể gây tổn thương. Cách diễn đạt này có thể làm nổi bật khiếm khuyết hoặc biến những điều bình thường thành kỳ tích.

Ông đặt ra câu hỏi: “Nếu một người sử dụng xe lăn tốt nghiệp đại học, có thực sự cần phải gọi đó là một kỳ tích?” Điều này chỉ ra rằng cần có một cái nhìn sâu sắc hơn khi kể về những cá nhân này và cách mà xã hội nhìn nhận họ.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Hà, Quản lý Dự án MIC tại HI, đã giới thiệu về chương trình với mục tiêu giảm kỳ thị và tăng cường sự tham gia của người khuyết tật, đặc biệt là các nhóm ít được đại diện ở các lĩnh vực như giáo dục và việc làm.

Bà Dương Thị Vân, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ Hòa nhập NKT (ICC), cũng đã chia sẻ quan điểm về các rào cản của cộng đồng. Cải cách hạ tầng là cần thiết, nhưng thay đổi nhận thức của cộng đồng cũng quan trọng không kém.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 7% dân số Việt Nam, tức hơn 7 triệu người, là người khuyết tật. Điều này cho thấy rằng không nên khai thác hình ảnh người khuyết tật như một nguồn cảm hứng cho người khác (inspiration porn), mà thay vào đó, họ cần được thể hiện như những cá nhân bình đẳng có đủ quyền lợi và nghĩa vụ.

Tiêu chuẩn Báo chí và Đạo Đức Truyền Thông

Tại hội nghị, các hoạt động trải nghiệm thực tế đã được tổ chức nhằm giúp người làm báo nhận diện các rào cản. Phóng viên và sinh viên báo chí được chia thành nhóm và thực hiện các hoạt động như di chuyển bằng xe lăn hay học ngôn ngữ ký hiệu để cảm nhận cuộc sống của người khuyết tật.

Trong buổi tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thục Hạnh, nguyên Tổng biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam, đã nhấn mạnh rằng một bài báo về người khuyết tật không nên buộc độc giả phải thương sót cho nhân vật, hay cần phải khiến nhân vật trở thành nguồn cảm hứng. Phương thức truyền thông cần chuyển đổi từ đề tài nhân đạo sang các vấn đề xã hội chính thống.

Các nhà báo cần tuân thủ quy tắc khi tiếp cận các nhóm nhân vật. Trong các cuộc phỏng vấn với người khuyết tật, họ cần phải có sự tương tác phù hợp, như trao đổi ở tầm nhìn ngang và kiểm tra tính khả dụng của địa điểm trước khi tiến hành phỏng vấn.

Đối với những nhân vật khiếm thị, các phóng viên nên tự giới thiệu và mô tả không gian xung quanh một cách rõ ràng. Trong khi làm việc với người khiếm thính, họ cần tương tác trực tiếp với nhân vật chính để đảm bảo không bỏ sót thông tin quan trọng.

Các nhà báo nên thực hành theo nguyên tắc “Không có gì về chúng tôi nếu không có chúng tôi” (Nothing About Us Without Us). Họ cần nhận thức rằng mỗi từ ngữ họ lựa chọn và mỗi khung hình họ tạo ra đều có thể đóng vai trò trong việc xây dựng hoặc phá vỡ các rào cản đối với sự hòa nhập của người khuyết tật.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan làm Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về người khuyết tật

SKĐS – Theo Quyết định số 1059/QĐ-TTg, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan làm Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về người khuyết tật Việt Nam.