Cải Cách Luật Hòa Giải: Tăng Cường Phân Quyền và Cải Thiện Cơ Chế
admin
14 Th8, 2026 · schedule 8 phút đọc
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
Đổi mới pháp lý cho hòa giải tại cộng đồng
Vào ngày 5/8 vừa qua, Quốc hội đã tổ chức Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, nơi Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). Đây là một sự kiện quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động hòa giải tại địa phương.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa một cách mạnh mẽ các chủ trương của Đảng, với mục tiêu tăng cường công tác hòa giải ngoài tòa án. Dự thảo cũng thực hiện Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, nhằm đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đồng thời phù hợp với cấu trúc chính quyền địa phương hai cấp. Điều này cũng bao gồm việc nâng cao phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động hòa giải. Xử Lý Hành Vi Gọi Điện Quấy Rối Tổng Đài Khẩn Cấp 113 Hình Phạt Nghiêm Khắc Cho Tài Xế Che Biển Số Bằng Biển &#… Điều Chỉnh Tuổi Sĩ Quan Dự Bị: Yêu Cầu Thêm Về Thể Chất v…

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Media Quốc hội
Dự thảo Luật mới này bao gồm 5 chương và 35 điều, tập trung vào việc sửa đổi nhiều nội dung quan trọng nhằm khắc phục những hạn chế trong hơn 10 năm thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013.
Cụ thể, dự thảo đã điều chỉnh các quy định liên quan đến phạm vi điều chỉnh và bóc tách một số khái niệm mới. Ngoài ra, các nguyên tắc tổ chức và hoạt động hòa giải cũng được hoàn thiện, nhằm làm rõ hơn mối quan hệ giữa hòa giải cơ sở, xử lý vi phạm hành chính và xử lý hình sự. Đặc biệt, dự thảo đảm bảo quyền sử dụng tiếng nói và chữ viết của các bên tham gia, tạo ra cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc triển khai trên thực tế.

ĐBQH dự Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất. Ảnh: Media Quốc hội
Liên quan đến vai trò của hòa giải viên và tổ hòa giải, dự thảo cũng đã đưa ra các tiêu chuẩn mới cho hòa giải viên. Ngoài ra, quy định về bầu hòa giải viên sẽ linh hoạt hơn, phù hợp với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố. Hơn nữa, cơ chế chỉ định hòa giải viên sẽ được bổ sung trong trường hợp bầu cử không thành công hoặc do sự kiện bất khả kháng.
Một điểm mới nổi bật trong dự thảo là quyền của hòa giải viên được mở rộng, giúp họ thuận lợi hơn trong việc thực hiện nhiệm vụ, từ đó nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải tại cơ sở.
Thúc đẩy hòa giải trực tuyến và hỗ trợ vùng dân tộc thiểu số
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh rằng hòa giải ở cơ sở luôn dựa vào tinh thần đoàn kết và tương thân tương ái trong cộng đồng. Do đó, hình thức gặp gỡ trực tiếp vẫn được ưu tiên. Tuy nhiên, để phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, dự thảo Luật đã bổ sung các quy định khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác hòa giải.
Do đó, việc bầu hòa giải viên và tổ trưởng tổ hòa giải có thể được thực hiện bằng các hình thức phù hợp với điều kiện thực tiễn; bên cạnh đó, tổ chức hòa giải trực tuyến cũng được cho phép khi các bên có nhu cầu và đáp ứng theo các quy định hiện hành.
Bên cạnh những điều trên, dự thảo cũng mở rộng sự tham gia của các già làng, trưởng bản, chức sắc tôn giáo, cùng những người có đạo đức và có kiến thức pháp luật trong cộng đồng nhằm hỗ trợ cho hòa giải viên, từ đó góp phần nâng cao chất lượng hòa giải.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh. Ảnh: Media Quốc hội
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Nguyễn Đắc Vinh, đã thẩm tra dự án Luật và khẳng định rằng việc sửa đổi toàn diện Luật Hòa giải ở cơ sở là cần thiết. Ủy ban đã tán thành dự thảo, cho rằng nó đã thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, tạo ra cơ sở pháp lý thống nhất cho việc gắn hòa giải với việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và tăng cường đồng thuận trong cộng đồng.
Đồng thời, Ủy ban cũng kiến nghị cần đầu tư hơn nữa vào hạ tầng kỹ thuật số phục vụ cho hòa giải trực tuyến, và cải thiện năng lực cho đội ngũ hòa giải viên. Hơn nữa, cần nghiên cứu các chính sách đặc thù cho công tác hòa giải tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cùng với cơ chế minh bạch trong quản lý nguồn lực xã hội hóa và chính sách thù lao cho các cá nhân tham gia hỗ trợ hòa giải.
Đề xuất nhiều điểm mới trong dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)